In een baanbrekende uitspraak heeft de Hoge Raad bepaald dat het nu mogelijk is om schade te verhalen op een mede-eigenaar van opstallen, roerende zaken of dieren.

Wat was er gebeurd?
Een jonge vrouw hing in de tuin bij haar woning een hangmat op aan een gemetselde pilaar. Toen zij in de hangmat lag, is de pilaar kort boven de grond afgebroken en over haar heen gevallen. Zij liep hierbij een hoge complete dwarslaesie op. Ze zal door het ongeval haar armen en benen nooit meer kunnen gebruiken en is voor de rest van haar leven rolstoel-gebonden en volledig afhankelijk van de hulp van derden. De vrouw woonde samen met haar partner en zij waren gezamenlijk eigenaar van de woning. Zij hadden een aansprakelijkheidsverzekering afgesloten ten behoeve van hen beiden.

Waar ging het juridisch om?
Als een opstal gebrekkig is en er ontstaat daardoor schade, dan is de eigenaar aansprakelijk voor de vergoeding van de schade of het letsel. Normaal gesproken gaat het dan om schade of letsel ontstaan bij iemand anders dan de eigenaar. Dat is logisch, want een eigenaar kan zichzelf niet aansprakelijk stellen voor schade waar hij zelf verantwoordelijk voor is. Maar wat nu als er schade ontstaat bij de ene eigenaar en er is nog een andere eigenaar? Kan de één de ander aansprakelijk stellen? Oftewel: kan de vrouw die letsel opliep haar man hiervoor (voor de helft) aansprakelijk stellen?

Juridisch, niet sociaal
Het moge duidelijk zijn dat het de relatie weinig goed doet, als de ene partner de andere partner juridisch aansprakelijk stelt. Maar dat is een sociaal en geen juridisch aspect. En het hoeft niet per se om partners te gaan, als het maar mede-eigenaren van opstallen, roerende zaken of dieren betreft. In deze zaak had de vrouw haar man aansprakelijk gesteld en ging het er juridisch gezien om of deze vorm van aansprakelijkheid eigenlijk wel wordt toegelaten door de wet. De Hoge Raad heeft nu bepaald dat dit inderdaad mogelijk is.

Het ‘Hangmat-arrest’
De vrouw had eerder gelijk gekregen van de rechtbank. Omdat de vrouw haar partner als mede-eigenaar had aangesproken voor de schade die hun eigen opstal haar had toegebracht en er een aansprakelijkheidsverzekering was afgesloten, kwam de schade voor rekening van de verzekeraar. Wel beperkte de rechtbank de vergoeding van de schade tot maximaal 50%, omdat de vrouw ook zelf voor de helft eigenaar was van de opstal. Het was de verzekeraar die in beroep ging en nu door de Hoge Raad in het ongelijk werd gesteld.

Vergaande gevolgen voor aansprakelijkheid
De uitspraak heeft vergaande gevolgen voor aansprakelijkheidstelling in het algemeen. Voor de aansprakelijkheid voor zaken als auto’s, ladders, meubilair en dieren gelden namelijk min of meer dezelfde regels als voor opstal omdat het om risico-aansprakelijkheid gaat. Of het sociaal wenselijk is, is een tweede. Maar het behoort nu tot de juridische mogelijkheden om bij huis-, tuin- en keukenongevallen een mede-eigenaar succesvol aansprakelijk te stellen voor in ieder geval 50% van de schade. Dit is zelfs mogelijk met terugwerkende kracht.

Als overigens de benadeelde mede-eigenaar heeft bijgedragen aan het ontstaan van de schade, bijvoorbeeld door eigen nalatigheid of onachtzaamheid, dan hoeft de andere eigenaar minder dan de helft van de schade te vergoeden.